Posted on Leave a comment

Magia prezentów – co kraj, to Mikołaj

globtra x mas2 - Magia prezentów - co kraj, to Mikołaj
Święty Mikołaj, St. Nick, Saint Nicholas, Father Christmas, Santa Claus, Mikuláš, Papai Noel, Babbo Natale, La Befana, Дед Мороз

Święta to magiczny czas, oczekujemy na nie z niecierpliwością. Dzieci szczególnie wypatrują prezentów i Świętego Mikołaja. Ale kto tak naprawdę je przynosi?

“It’s the most wonderful time of a year…” To najpiękniejszy czas w roku. Tak mówią słowa świątecznego hitu z 1963 w wykonaniu Andy Williamsa. Cóż magicznego zobaczyli w Świętach Bożego Narodzenia autorzy – Eddie Pola i George Wyle? Zapewne to, o czym mówi sama piosenka – odgłos dzwoneczków, świąteczne życzenia, odwiedziny przyjaciół, radosne spotkania, śpiewanie kolęd, historie o duchach oraz inne magiczne opowieści. Zgadzamy się – to ma swój niewątpliwy urok i sprawia, że większość z nas właśnie dla tych chwil z niecierpliwością oczekuje na świąteczny czas. Jednak to, co najbardziej cieszy chyba wszystkich, a szczególnie dzieci, a o czym nie wspomnieli autorzy tego świątecznego przeboju, to oczywiście prezenty. W większości krajów, gdzie obchodzi się Boże Narodzenie, dzieciaki z wypiekami na twarzy czekają na ten moment, kiedy będą mogły otworzyć tajemniczy pakunek czy pudełeczko i zajrzeć do środku. Samo oczekiwanie na prezenty jest ekscytujące, podobnież jak konfrontacja z tym, który je według przypowieści – dostarcza.

Bo kto tak naprawdę je przynosi? Przyjrzyjmy się europejskim Mikołajom.

Powszechnie przyjęło się, że Święty Mikołaj – lekko otyły, rubaszny starszy pan w czerwonym ubraniu, z długą jasno-siwą brodą. To najpopularniejszy obraz Mikołaja, zaczerpnięty z amerykańskiej reklamy pewnego gazowanego napoju ;-). Jednak wiele krajów ma swojego charakterystycznego posłannika z prezentami.

Wielka Brytania

globtra x mas3 - Magia prezentów - co kraj, to Mikołaj

W Wielkiej Brytanii i większości krajów anglosaskich sprawcą prezentowych niespodzianek jest St. Nick, Saint Nicholas, Father Christmas lub po prostu Santa Claus. Według legendy w nocy z 24 na 25 grudnia dostaje się do domów przez komin i zostawia upominki pod choinką lub na kominku. Stąd też w wielu domach na gzymsie od kominka wiszą skarpety, które maja posłużyć jako schowek na prezenty. W zamian za swoją szczodrość St. Nick otrzymuje od ludzi poczęstunek w formie mleka i ciasteczek. Legenda jednak nie mówi, co w przypadku mieszkania w bloku lub braku kominka – przyjmijmy, że Santa Claus jakoś sobie wspaniałomyślnie z tym poradzi. Dniem kiedy odpakowuje się świąteczne prezenty jest Boże Narodzenie (Boxing Day), ale trzeba być czujnym. Mikołaj wie wszystko, również to, kto był grzeczny, a kto nie i na tej podstawie adekwatnie sporządza swoją listę prezentów. Niegrzecznym dzieciom zostawia tylko węgielki.

Polska

list2 1 - Magia prezentów - co kraj, to Mikołaj
Wzruszający list do Świętego Mikołaja

Według nas zdecydowanie fajniej – jeśli chodzi o dawanie prezentów – jest w Polsce  i założymy się, że w tej kwestii wszystkie dzieciaki chciałaby się tu przenieść, przynajmniej na grudzień:) Dlaczego? Utarło się, że dzieci dostają prezenty dwukrotnie, najpierw 6 grudnia, kiedy swoje imieniny obchodzi Mikołaj i jest to tradycyjnie Dzień Świętego Mikołaja, a następnie w Wigilię. Jeszcze  w listopadzie dzieci piszą listy do świętego Mikołaja – odpowiednio wcześniej, aby miał on czas na załatwienie sprawunków przed 6 grudnia. Listy zostawia się na parapecie okna – znikają one w tajemniczy sposób po to, aby 6 grudnia zmaterializować się w postaci wymarzonych podarków zostawionych pod poduszką lub koło łóżka. Dla niegrzecznych dzieci Mikołaj może dołączyć rózgę. Oczywiście to tylko tradycja – nie we wszystkich rodzinach tak się dzieje, z różnych powodów….Coraz częściej Mikołaj przynosi również prezenty 24 grudnia, jednak według tradycji jest to rola Gwiazdki lub Aniołka, ale zależy to też od regionu kraju. Na przykład na Śląsku (południe kraju) w trakcie kolacji wigilijnej pod choinką prezenty zostawia Dzieciątko, czyli nowo-narodzony Jezus. Z kolei na Kaszubach (północ kraju) i w Wielkopolsce (środkowy zachód)  rolę tę przejmuje Gwiazdor. Nazwa wywodzi się z niemieckiej tradycji luterańskiej i grupy kolędników, w której jeden z nich rozpoznawany był poprzez noszoną przez niego gwiazdę. Gwiazdor ubrany w baranicę i futrzaną czapę, niesie wór z prezentami dla grzecznych dzieci i wymierza rózgi tym, które były nieposłuszne.

Czechy i Słowacja

globtra x mas42 - Magia prezentów - co kraj, to Mikołaj

Podobną częstotliwość dawania prezentów stosują Czesi i Słowacy. Tutaj Mikuláš pojawia się zawsze w towarzystwie przebierańców. Dawniej miał postać upiora z kosą w ręku, a przebierańcy wyganiali z domu śmierć. Dziś dorośli przebierają się za Mikołajów i urządzają swym pociechom radosne święto. 6 grudnia dzieci pozostawiają  buty lub skarpety na parapecie okna i do nich rodzice, a niejednokrotnie też dziadkowie i krewni wkładają drobne prezenty. Są to, oprócz słodyczy, maskotki i inne drobne upominki. Na większe prezenty przychodzi pora w Wigilię 24 grudnia.

Portugalia

globtra x mas52 - Magia prezentów - co kraj, to Mikołaj

W Portugalii dzieci dostają prezenty od Papai Noel również 24 grudnia. Ciekawostką niech będzie fakt, że w mieście Peso da Regua na północy Portugalii odsłonięto największy na świecie pomnik Świętego Mikołaja. Metalowy monument, który mierzy prawie 30 metrów i waży 25 ton, powstał w pobliżu rzeki Douro i ma promować słynący z win region Portugalii i tym samym przyciągnąć turystów z całego świata. Zatem, w tym przypadku wygląda na to, że Mikołaj poza prezentami przyniesie też konkretne korzyści finansowe [zobacz tutaj].

Hiszpania

globtra x mas62 1 - Magia prezentów - co kraj, to Mikołaj

W sąsiedniej Hiszpanii natomiast sprawa prezentów wygląda już nieco inaczej. Tradycja obdarowywania się prezentami 6 grudnia i w okresie Bożego Narodzenia nie jest w Hiszpanii zbytnio popularna. Dzieci, owszem, czekają na prezenty, ale dopiero  6 stycznia. Wówczas to przynoszą je Trzej Królowie, czyli Kacper, Melchior i Baltazar. W zamian za prezenty wieczorem trzeba im przygotować po kieliszku sherry i marchewkę do nakarmienia wielbłądów, na których podróżują. Wcześniej najmłodsi piszą list do biblijnych Trzech Króli z listą darów, które chciałyby dostać. Muszą to uargumentować wyliczeniem swoich dobrych uczynków dokonanych w ciągu całego roku.5 stycznia to dzień, w którym w małych i dużych miastach w Hiszpanii odbywa się huczna fiesta – tzw. Cabalgata de Reyes Magos. Ich ulicami przemieszcza się Orszak Trzech Króli.

Włochy

globtra x mas7 - Magia prezentów - co kraj, to Mikołaj

We Włoszech w pierwszy dzień świąt przynosi prezenty św. Mikołaj, czyli Babbo Natale. Ale istnieje też La Befana, złośliwa wróżka o strasznym wyglądzie, która lata na miotle i przynosi prezenty grzecznym dzieciom w nocy z 5 na 6 stycznia. Niegrzeczne dzieci bardzo się jej boją, bo za swoje uczynki mogą otrzymać worek popiołu, czosnek albo cebulę. Aby cokolwiek od La Befany otrzymać, trzeba wieczorem przygotować jej kieliszek wina i cytrusy. Postać ta wywodzi się z legendy o narodzinach Jezusa. Gdy Befana dowiedziała się od Trzech Króli, że spóźniła się z powitaniem Dzieciątka, po dzień dzisiejszy lata na miotle i podrzuca przez komin prezenty z nadzieją, że któryś trafi do małego Jezusa.

Rosja

dedmoroz head2 - Magia prezentów - co kraj, to Mikołaj

Dziadek Mróz  czyli Дед Мороз jest znany i kochany przez dzieci w Rosji, na Ukrainie i Białorusi, ale także na terenach całego byłego Związku Radzieckiego np. w Uzbekistanie. Z natury dosyć przypomina Santa Clausa  – ma na sobie białą czapkę i długi niebieski albo czerwony kożuch przepasany sznurem,ale to zupełnie odrębna postać, wywodząca się ze wschodniosłowiańskiego folkloru, z własną historią i atrybutami. Jego dom znajduje się tuż za białoruską granicą, w głębokiej puszczy, w miejscowości Kamieniuki. W Rosji ma jednak swoją bardziej znaną siedzibę – Wielki Ustiug. Co roku 18 listopada obchodzi się tam jego urodziny. Dziadek Mróz rozwozi prezenty dopiero w Nowy Rok, podróżując zaprzęgiem składającym się z trzech koni. Pomaga mu Śnieżynka, jego wnuczka.

Przez jakiś czas Dziadek Mróz był obiektem ataków ze strony komunistów, którzy utożsamili go z ciemnotą i zabobonem, ale dziś miewa się dobrze, obdarowuje dzieci na Nowy Rok i całkiem dobrze radzi sobie z amerykańską konkurencją. W rosyjskich kreskówkach trudno będzie o Santa Clausa w wydaniu amerykańskim.

fe60a3778a4a9147215654663f1129612 - Magia prezentów - co kraj, to Mikołaj

Adresy do Świętego Mikołaja

A co z tymi, którzy w Mikołaja nie wierzą? Może trzeba ich przekonać,  że w Święta niemożliwe nie istnieje i dzieją się cuda? Dla niedowiarków mamy dowód – napiszcie list  do Mikołaja, a na pewno otrzymacie odpowiedź. W Europie ma on kilka znanych adresów.

Najpopularniejszy jest ten fiński w Rovaniemi.

Santa Claus
Arctic Circle
96930 Rovaniemi
FINLAND

Wierzcie lub nie, ale niemiecki Mikołaj odpowiada na listy w jednym z 16 języków, którymi się posługuje (także po polsku), a do odpowiedzi dołącza mały upominek. List opieczętowany jest specjalną mikołajową pieczątką.

An den Weihnachtsmann
Weihnachtspostfiliale
16798 Himmelpfort
GERMANY

Jeśli mieszkasz w Polsce to na pewno zyskasz na czasie wysyłając swój list do Biura Listów do Świętego Mikołaja  na Dolnym Śląsku

Biuro Listów do Świętego Mikołaja
Polska Wioska Świętego Mikołaja
Przystanek Mikołajów
57-215 Srebrna Góra
POLSKA

Co kraj, to obyczaj – chciałoby się napisać – i mnóstwo różnych tradycji związanych z dawaniem prezentów. Ważna jest na pewno radość z obdarowywania, ale najważniejszy jest czas spędzony z najbliższymi i dzielenie się tymi magicznymi chwilami z innymi. A jeśli niespodziewanie spadnie nam z nieba jakiś podarek, czy to od La Befany, Melchiora czy Mikuláša – tym lepiej ;-). Nie będziemy protestować.

Wesołych Świąt i wspaniałych prezentów!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

20 − seven =